Người ngoài nhìn vào nghề HR thường nghĩ đây là một công việc nhẹ nhàng, ngồi phòng lạnh, nói chuyện với con người mỗi ngày, tổ chức sinh nhật, tuyển dụng nhân sự, làm lương thưởng rồi kết thúc ngày làm việc trong sự ổn định, nhưng chỉ những người đã đi nhiều năm trong nghề mới hiểu rằng phía sau vẻ ngoài tưởng như mềm mại đó là một áp lực tâm lý kéo dài, là cảm giác luôn phải giữ bình tĩnh để lắng nghe mọi người nhưng lại không biết tìm ai để lắng nghe chính mình khi tâm trí đã quá mệt mỏi và trái tim đã quá nhiều lần bị bào mòn bởi những câu chuyện không thuộc về bản thân nhưng ngày nào cũng phải gánh cùng người khác. HR là người đầu tiên nghe nhân viên than phiền về cấp trên, nghe cấp trên than phiền về nhân viên, nghe những người sắp nghỉ việc nói về sự thất vọng, nghe những người mới vào công ty nói về nỗi lo không hòa nhập được, nghe những người bị áp KPI kể về áp lực, nghe những người bị tổn thương trong môi trường làm việc tìm nơi để trút bỏ cảm xúc, nhưng sau tất cả những cuộc trò chuyện ấy, người HR lại trở về bàn làm việc của mình trong sự im lặng và tiếp tục hoàn thành công việc như chưa từng có điều gì xảy ra dù bên trong họ cũng đang chất đầy mệt mỏi và áp lực không khác bất kỳ ai.
Có những ngày HR vừa phải giải quyết mâu thuẫn nội bộ giữa hai phòng ban, vừa phải xử lý hồ sơ nghỉ việc của một nhân sự gắn bó nhiều năm, vừa phải trả lời hàng chục câu hỏi về chế độ phúc lợi, vừa phải chịu áp lực tuyển dụng từ ban lãnh đạo, nhưng khi kết thúc ngày làm việc, không ai hỏi họ rằng hôm nay họ có ổn không, có quá tải không hay có cần được chia sẻ điều gì không, bởi mọi người đã quen với việc xem HR như một người luôn phải mạnh mẽ, luôn phải kiểm soát cảm xúc và luôn phải là nơi chứa đựng cảm xúc của người khác. Người làm HR lâu năm thường có một khả năng rất đặc biệt, đó là họ đọc được sự mệt mỏi trong ánh mắt nhân viên, nghe được sự chán nản qua giọng nói và cảm nhận được sự tổn thương ngay cả khi người đối diện cố gắng che giấu, nhưng chính vì quá quen với việc quan sát cảm xúc của người khác mà họ dần quên mất cảm xúc của bản thân mình, họ tập trung chữa lành cho người khác quá nhiều đến mức chính họ lại trở thành người kiệt sức âm thầm mà không ai nhận ra.
Có những cuộc phỏng vấn mà HR phải mỉm cười động viên ứng viên dù biết cơ hội của họ rất thấp, có những lần phải gọi điện thông báo kết quả không đạt cho những người đã đặt rất nhiều hy vọng, có những cuộc họp phải trình bày phương án cắt giảm nhân sự dù trong lòng không hề muốn, bởi người làm HR hiểu rõ phía sau mỗi quyết định ấy là một gia đình, một cuộc sống, một nỗi lo cơm áo nhưng họ vẫn phải giữ gương mặt bình tĩnh để hoàn thành trách nhiệm của mình trong tổ chức. Nỗi cô đơn lớn nhất của HR không nằm ở việc công việc quá nhiều mà nằm ở việc họ phải luôn giữ cân bằng giữa con người và doanh nghiệp, giữa cảm xúc và nguyên tắc, giữa lòng thương và trách nhiệm, họ hiểu nỗi đau của nhân viên nhưng cũng hiểu áp lực của lãnh đạo, họ đứng ở giữa hai phía và thường là người bị hiểu lầm nhiều nhất bởi cả hai phía đều nghĩ HR không thật sự đứng về mình, trong khi thực tế người HR chỉ đang cố gắng giữ cho mọi thứ không đổ vỡ.
Những người làm HR lâu năm thường rất giỏi lắng nghe nhưng lại rất ít khi kể chuyện của mình cho người khác nghe, bởi họ hiểu cảm giác của việc đem nỗi buồn của mình làm gánh nặng cho người khác, họ quen với việc tự nuốt cảm xúc vào trong, tự tìm cách cân bằng, tự động viên bản thân rồi tiếp tục bước đi, nhưng càng sống như vậy lâu ngày họ càng trở nên trầm lặng hơn, ít chia sẻ hơn và dần hình thành một khoảng cách vô hình với chính những người xung quanh mình. Có những HR từng rất nhiệt huyết khi mới vào nghề, từng nghĩ mình sẽ tạo ra môi trường làm việc tích cực, sẽ giúp nhân viên hạnh phúc hơn, sẽ xây dựng văn hóa doanh nghiệp nhân văn hơn, nhưng sau nhiều năm đối diện với áp lực doanh số, cắt giảm ngân sách, xung đột nội bộ và sự vô ơn của một số người, họ bắt đầu hiểu rằng nghề HR không chỉ cần kiến thức mà còn cần một tinh thần rất mạnh để không đánh mất sự tử tế của mình giữa vô số áp lực thực tế.
Nhiều người nghĩ HR có rất nhiều mối quan hệ vì ngày nào cũng giao tiếp với rất nhiều người, nhưng thực tế lại có không ít HR sống trong cảm giác cô đơn kéo dài, bởi họ phải giữ bí mật quá nhiều, phải kiểm soát lời nói quá nhiều và phải cẩn trọng trong từng mối quan hệ để tránh bị hiểu lầm là thiên vị hay tiết lộ thông tin nội bộ, lâu dần họ quen với việc giữ khoảng cách và không còn dễ dàng mở lòng như trước nữa. Có những đêm HR không ngủ được chỉ vì nghĩ về một nhân viên vừa khóc trong phòng họp, một trường hợp nghỉ việc chưa biết giải quyết thế nào, một mâu thuẫn tập thể có nguy cơ bùng nổ hoặc một kế hoạch tuyển dụng đang thất bại, họ mang công việc về nhà không phải bằng tài liệu mà bằng cảm xúc, bằng sự suy nghĩ liên tục trong đầu và bằng cảm giác trách nhiệm luôn đè nặng lên vai dù đã hết giờ làm từ rất lâu.
Người ta thường nói HR là bộ phận làm việc với con người nhưng ít ai hiểu rằng làm việc với con người cũng chính là làm việc với vô số cảm xúc phức tạp mỗi ngày, có người vui, có người giận, có người thất vọng, có người tuyệt vọng, có người đang cố gắng chịu đựng trong im lặng, và HR phải học cách tiếp nhận tất cả những trạng thái đó mà không để bản thân bị cuốn trôi, nhưng con người dù mạnh mẽ đến đâu cũng sẽ có lúc cảm thấy kiệt sức khi phải làm điểm tựa quá lâu cho người khác. Có những lúc HR cảm thấy buồn nhất không phải vì công việc khó mà vì sự cố gắng của mình không được nhìn nhận, khi nhân viên có vấn đề thì HR bị trách xử lý không tốt, khi công ty có quyết định khó khăn thì HR bị xem là người đứng phía doanh nghiệp, khi môi trường có xung đột thì HR lại là người phải đi giải thích và xoa dịu tất cả, nhưng rất hiếm ai nhìn thấy những áp lực tâm lý mà họ đang âm thầm gánh chịu mỗi ngày.
Những người làm HR lâu năm thường dần học được cách giấu cảm xúc rất giỏi, họ có thể vừa bị áp lực từ lãnh đạo nhưng vẫn nhẹ nhàng nói chuyện với nhân viên, có thể vừa trải qua chuyện buồn cá nhân nhưng vẫn phải cười trong buổi đào tạo nội bộ, có thể đang mệt mỏi tinh thần nhưng vẫn phải giữ thái độ chuyên nghiệp trong từng cuộc họp, và chính việc phải luôn kiểm soát bản thân như vậy khiến họ đôi khi quên mất cảm giác được sống thật với cảm xúc của chính mình.
Nỗi cô đơn của HR còn nằm ở việc họ hiểu quá nhiều nhưng lại không thể nói ra tất cả, họ biết ai đang bất mãn, ai đang muốn nghỉ việc, ai đang gặp khó khăn tài chính, ai đang chịu áp lực tâm lý, nhưng họ phải giữ kín để bảo vệ tổ chức và bảo vệ sự riêng tư của người khác, lâu dần họ trở thành người chứa rất nhiều câu chuyện trong lòng nhưng lại không có nơi nào thật sự để giải tỏa những điều ấy. Có những HR từng nghĩ sẽ rời nghề vì quá mệt mỏi, quá áp lực và quá cô đơn, nhưng rồi họ vẫn ở lại vì hiểu rằng doanh nghiệp nào cũng cần một người đủ kiên nhẫn để lắng nghe con người, đủ bình tĩnh để giải quyết xung đột và đủ bao dung để giữ sự kết nối giữa tập thể, họ ở lại không phải vì nghề dễ dàng mà vì sau tất cả họ vẫn tin rằng công việc của mình có ý nghĩa dù đôi khi ý nghĩa đó không được nhìn thấy ngay lập tức.
Điều khiến nhiều HR tổn thương nhất không phải là khối lượng công việc mà là cảm giác bị hiểu sai, có những lúc họ đưa ra quy định để bảo vệ sự công bằng nhưng lại bị xem là cứng nhắc, có những lúc họ bảo vệ nhân viên nhưng lại bị lãnh đạo nghĩ là quá cảm tính, có những lúc họ cố gắng dung hòa hai phía nhưng cuối cùng lại trở thành người bị cả hai phía không hài lòng, và cảm giác đứng giữa quá nhiều kỳ vọng trái ngược ấy khiến họ rất dễ rơi vào trạng thái cô độc trong chính công việc của mình. Người làm HR lâu năm thường không còn dễ tin người như trước bởi họ đã nghe quá nhiều câu chuyện phía sau vẻ ngoài của con người, họ hiểu rằng có những nụ cười che giấu áp lực, có những lời hứa không thật lòng và có những mối quan hệ chỉ tồn tại vì lợi ích công việc, chính sự hiểu quá nhiều về tâm lý con người khiến họ đôi khi trở nên dè dặt hơn trong cuộc sống cá nhân và khó tìm được cảm giác an toàn tuyệt đối khi chia sẻ cảm xúc với người khác.
Có những ngày HR cảm thấy bản thân như một chiếc cầu nối nhưng lại không thuộc hẳn về phía nào, họ không thể hoàn toàn đứng về nhân viên vì còn trách nhiệm với doanh nghiệp, họ cũng không thể chỉ bảo vệ lợi ích công ty mà bỏ quên cảm xúc con người, sự giằng co ấy kéo dài qua nhiều năm khiến người HR dễ rơi vào trạng thái mệt mỏi tinh thần dù bên ngoài họ vẫn tỏ ra rất bình tĩnh và chuyên nghiệp. Nghề HR dạy con người ta cách kiên nhẫn nhưng cũng lấy đi rất nhiều năng lượng cảm xúc, bởi mỗi ngày họ phải đối diện với hàng trăm vấn đề nhỏ lớn liên quan đến con người, từ tuyển dụng, đào tạo, đánh giá hiệu suất, xử lý mâu thuẫn cho đến giữ chân nhân tài, tất cả đều liên quan trực tiếp đến cảm xúc và kỳ vọng của con người nên áp lực của HR không chỉ là công việc mà còn là áp lực tâm lý kéo dài theo từng năm tháng.
Sau nhiều năm làm HR, có người trở nên mạnh mẽ hơn nhưng cũng có người trở nên lặng lẽ hơn, họ không còn dễ than phiền, không còn dễ bộc lộ cảm xúc vì đã quen với việc phải là người giữ sự ổn định cho tập thể, nhưng sâu bên trong họ vẫn cần được lắng nghe như bất kỳ ai khác, vẫn cần một người hỏi rằng hôm nay họ có mệt không, có đang áp lực không và có cần ai đó ngồi cạnh để chia sẻ hay không, bởi cuối cùng người làm HR cũng chỉ là một con người đang cố gắng mạnh mẽ trong một nghề nghiệp phải ôm quá nhiều cảm xúc của người khác vào lòng mỗi ngày.
